Malcolm X Kimdir?



malcolm'un çocukluk fotoğrafı
Malcolm Çocukluğu

Malcolm 19 Mayıs 1925 yılında Earl Little ve Louise Norton Little’ın yedi çocuğundan dördüncüsü olarak Omaha’da dünyaya gözlerini açtı. Amerikalı siyasetçi ve insan hakları savunucusudur. Gelmiş geçmiş en etkili Siyahi Amerikalılardan biridir. 6 yaşındayken babası, resmi kayıtlara göre tramvay kazası sonucu hayatını kaybetti. Louise ise Earl’ün Siyah Lejyon tarafından öldürüldüğüne inanıyordu. Babasının ölümünden zenci düşmanı ırkçıların sorumlu olduğu söylentileri ve bu söylentilerin kulaktan kulağa dolaşması, daha çocuk yaştaki Malcolm üzerinde etkiler bıraktı. 1937 yılında, annesinin bir adamla ilişkisi başladı. Adam Louise’i hamileyken bırakıp kaçtı.1938 yılının sonlarına doğru, sinir bozukluğu yüzünden tedavi olmak için akıl hastanesine yatırıldı. Kardeşler, birbirlerinden ayrılarak koruyucu ailelere verildi. Malcolm ve kardeşleri annelerini tam 24 yıl sonra hastaneden taburcu edebildiler.

Eğitim Hayatı

Malcolm evlatlık verildiği ailenin yanında, Massachusetts’te ilkokulu bitirdi. Lise döneminde oldukça zeki ve parlak bir öğrenciydi ve avukat olmayı istiyordu. Genç adamın hayalini duyan öğretmeni, avukatlığın siyahiler için gerçekçi bir hayal olmadığını marangoz olmasının daha mantıklı bir seçim olduğunu söyledi ve bu söz üzerine derin üzüntüye uğrayan Malcolm eğitim hayatını yarıda bıraktı.

Üniversiteye gidemeyince erken yaşta çalışma hayatına atıldı. 16 yaşında Boston- New York arası sefer yapan trenlerde sandviç satmaya başladı. New York’a gidip geldikçe Harlem’deki siyahilerle tanıştı ve Harlem’de yaşamaya başladı. 

Malcolm X Ceza Evinde

Birçok narkotik, fahişelik ve kumar zincirini koordine eden Malcolm, 20 Şubat 1946 yılında daha 20 yaşındayken yakalanıp hırsızlıkla suçlanarak 10 yıl hapis cezasına çarptırıldı. Malcolm Little kendini her konuda yetiştirmiş olan aynı hapishanede ki arkadaşı John Bembry ile arkadaşlık kurmaya başladı. John, Malcolm’u dinleyip onu tekrardan okumaya teşvik etti. Çünkü oldukça zeki ve başarılıydı.

Bu sırada, kardeşlerinden bazıları İslam Ümmeti ile ilgili haberler göndermişti. Ancak ilgisini pek çekmedi. Daha sonra kardeşi Reginald’dan ilgnç bir mektup geldi ona “Malcolm, sigara içmeyi ve domuz eti yemeyi bırak. Hapishaneden nasıl çıkılacağını sana göstereceğim.” demesinin üzerine sigara içmeyi ve domuz eti yemeyi bıraktı. Reginald, kardeşini ziyarete geldiği bir vakitte İslam Ümmeti harekatı ve öğretileri ile ilgili bilgileri ona anlattı. Beyaz insanlara olan tüm kötü yargılarını bir kenara bıraktı, artık İslam Ümmeti’ nin çağrılarını kabul eden biri haline gelmişti.

Malcolm’un Elijah Muhammed’e Mektubu

1948 yılının sonlarına doğru Malcolm, İslam Ümmeti hareketinin lideri Elijah Muhammed’e bir mektup yazdı. Elijah’ dan cevap çok geçmeden geldi. Malcolm’a, geçmişini artık aklından silmesini ve Allah’a yönelip tüm kalbiyle dua etmesinii ve bir daha aynı şekilde kötülük işlememeye yemin etmesini istedi. O zamandan beri düzenli olarak Elijah ile yazışmalar yaptı. İleri ki dönemler de yazdığı bir yazısında “Muhammed Bey’in öğretilerinin, yazışmalarımın, ziyaretçilerimin (Ella ve Reginald)ve kitap okumalarımın arasında aylar geçti ve ben tutsak olduğumu bile hatırlamaya vakit bulamadım. Aslına bakarsanız hayatımda hiç bu kadar özgür olmamıştım.” diye bahsetti.

malcolm camide namaz kılıyor
Malcolm İbadet Yaparken

Bir önceki yazımı okudunuz mu?

X Soyadı Nereden Çıktı?

1950 yılında, hapishanedeyken, o dönemin ABD Başkanı Truman’a yazdığı bir mektupta Kore Savaşı’na karşı olduğunu ve başkanın bir komünist olduğunu ifade etti. Bunun üzerine FBI hakkında bir klasör oluşturuldu. Aynı yıl içinde, ismini Malcolm X şeklinde kullanmaya başladı. Otobiyografisinde, “X harfi”nin tanıma fırsatı olmadığı Afrikalı atalarının soyadını temsil etmek için kullandığını söyledi. Ayrıca otobiyografisinde, “Artık benim için ‘X’, mavi gözlü şeytan olan, beyaz köle efendileri tarafından atalarıma zorla verilen ‘Little’ soyadının yerini almıştır.” yazmaktadır.

malcolm x
Malcolm X

“Hitâbet yeteneğinin yanında, 1.90 m’lik boyu ve heybetli, karizmatik ve etkileyici bir görünüşü vardı. Malcolm’u tasvir ederken, bir yazar “kuvvetli yapıya sahip”, başka bir yazar ise “büyüleyici derecede yakışıklı ve her zaman kusursuz giyimli” şeklinde târif etmiştir. “

Evlilik Hayatı ve Ailesi

Betty Sanders ile 1955 yılında bir gün konferans verirken karşılaştılar, birbirlerinden oldukça etkilenmiştiler. Daha sonra yemekli bir toplantıda tekrar karşılaştılar kısa süre sonra da düzenli olarak Betty her seferinde Malcolm’un konferanslarına katılmaya başladı. 1956 yılında Betty, ismini Betty X yaparak İslam Ümmeti hareketine katıldı. Betty ile başbaşa görüşmeleri ve konuşmaları bağlı oldukları harekata göre yanlıştı. Çift sadece yüzlerce insanın katılımda bulunduğu sosyal etkinliklerde birbirleriyle görüşebildiler. Malcolm New York’ta düzenlediği bütün müze gezilerine, konferanslara Betty’i de davet ediyordu.

eşi ve çocukları ile fotoğrafları
Betty X ve Malcolm X Kızları İle

Ocak 1958’de Malcolm X oldukça sıra dışı bir teklif olarak Betty’i arayıp evlenme teklif etti ve iki gün sonra da evlendiler. Hiç zaman kaybetmeden peş peşe 6 kız çocuğu sahibi oldular: Attallah {1992 yılındaki bir röportajında Arapça anlamının “Allah’ın hediyesi” olmasından dolayı konduğunu söylemiştir.) Qubilah, İlyasa, Gamilah Lumumba ve babaları vefat ettikten sonra da ikizleri Malika ile Malaak dünyaya geldi.

muhammet ali ile fotoğrafı
Malcolm X kızları ve Muhammet Ali
athallah ve Qubilah
Kızları Attallah ve Qubilah

El-Hacı Malik El-Şahbaz  İlk Hac Ziyareti

1964 Nisan ayında, kız kardeşi Ella Little-Collins tarafından aldığı maddi destek ile Hac ibadetinin başlangıcı olan Cidde’ye gitti. Ancak Amerikalıydı ve Arapça konuşamıyordu. Müslüman olup olmadığı anlaşılamadığı için Cidde’de bekletildi. Yardım almak için hemen “Peygamberimizin Örnek Ahlakı” kitabının yazarı Abdurrahman Hasan Azzam ile irtibata geçti. Azzam’ın oğlu gelip onu Cidde’den alarak bir otele yerleştirdi. Sabahında  Prens Faysal tarafından devlet misafiri olarak kabul edildiğini öğrendi ve Hac ibadetlerini tamamladıktan sonra prens ile görüşme sağladı. Hac dönüşünde artık Sünni-İslam’ı benimsediğini ve beyaz adamı “şeytan” olarak görmediğini söyleyerek, siyahilerin özgürlüğü konusunda hala sıkıntılar olduğunu düşünse de, ırkçı görüşünden vazgeçti ve Hac ibadetini yaparken gerçek maneviyatı ve kardeşliği bulduğunu söyleyip, Hac dönüşünde Müslüman olarak El-Hacı Malik El-Şahbaz ismini aldı.

cumhurbaşkanına benzetilen malcolm x

ABD’ye Dönüşü ve İslam Ümmetinin Tehtitleri

İslam Ümmeti hareketinden ayrılarak ABD’de geniş dinleyici kitlelerine konuşmalar yaptı. Müslüman Camisi ve Afro-Amerikan Birliği Örgütü tarafından devamlı düzenlenen toplantılara katıldı, ayrıca üniversite kampüslerinde en beğenilen konuşmacılardan birisi haline geldi. Aynı zamanda, Sosyalist İşçi Partisi tarafından düzenlenen toplantılarda da konuşmalar yaptı. 1964 yılı boyunca, sürekli anlaşmazlıklar yaşadığı İslam Ümmeti hareketi tarafından defalarca tehdit edildi.

12 Haziranda, FBI muhabiri “Malcolm X’in öldürüleceğine” dair bir ihbar aldı. Aynı ay içinde İslam Ümmeti Malcolm X’in New York’taki oturma izninin geri alınması ve ailesinin evlerini boşaltması için hakkında dava açtı. Ancak 14 Şubat 1965 günü evlerinde çıkan bir yangın nedeniyle evleri tamamen kül oldu.

malcolm x konuşma yaparken

Suikast

21 Şubat 1965’te Manhattan’daki Audubon Salonunda; Malcolm X konuşma yapmaya hazırlanıyordu, 400 kişilik dinleyici kitlesinin içinden biri “Zenci! Ellerini cebimden çek!” diye bağırmaya başladı. Ardından 6 silahlı kişi konuşma yaptığı kürsüye yaklaşıp yakın mesafeden ateş etti. Apar topar Columbia Üniversitesi Tıp Merkezi’ne kaldırıldı. Yapılan tüm müdahalelere rağmen kurtarılamadı. Yapılan otopsi ile göğsünde, sol omzunda, kollarında ve bacaklarında olmak üzere 21 yerinden yaralandığı belirlendi. Saldırganların arasında İslam hareketi üyelerinin de bulunduğu bildirildi. Cenazesine 1500 kişi katıldı.

Malcolm X Filmi

Spike Lee tarafından yönetilen, Afrikalı-Amerikalı aktivist Malcolm X’in hayatını anlatan 18 Kasım 1992 yapımı biyografi filmidir. Amerikan tarihinin en önemli insan hakları savunucularından biri olan Malcolm X’in hayatı, Hikâye Alex Haley’in yazdığı The Autobiography of Malcolm X kitabından alınmıştır.

Malcolm X Sözleri

1. Irkçılık ideolojik bir düşünce değil, aksine psikolojik bir hastalıktır.
2. Benim dinim benim kişisel konumdur. O benim kişisel hayatımı, kişisel ahlakımı yönetir. Ve benim dinsel felsefem, benimle inandığım Tanrı arasındadır.
3. Beyaz adam savaştı, biz öldük.
4. Eğer uğrunda ölmeye hazır değilseniz, “özgürlük” kelimesini lûgatınızdan çıkarın.
5. Eğer, dikkatli olmazsanız, gazeteler mazlumlardan nefret etmenizi, zalimleri ise çok sevmenizi sağlar.
6. İnsanlar bir insanın bütün hayatının bir tek kitapla değişebileceğinin farkında değiller.
7. Kimse sana özgürlüğünü vermez. Kimse sana eşitliği, adaleti ve başka hiçbir şeyi vermez. Bunları kendin alırsın!
8. Bir insanın düşünmeye ihtiyacı varsa, gidebileceği en iyi yer, bana sorulursa, üniversiteden sonra, hapishanedir.
9. Bütün uyuyanları uyandırmaya bir tek uyanık yeter.
10. Eğitimli değilim, herhangi bir alanda da uzmanlığım yok… Ama samimiyim ve benim samimiyetim benim kimliğimdir.
11. Özgürlüğü elde etmenin tek yolu dünyadaki diğer tüm ezilmiş halkları tanımaktan geçer: Brezilya, Venezuella, Haiti, Küba ve evet Küba halkının kan kardeşleriyiz bizler.
12. İyi siyah veya iyi beyaz olmak gibi bir durum yoktur. İyi veya kötü insanlar vardır.
13. Bana bir kapitalist gösterin, ben de size bir kan emici göstereyim.
14. Gerçekle yüz yüze gelemeyecek kadar vatanseverlikle kör olmamalısınız. Yanlış yanlıştır, kimin söylediği önemli değil.
15. Ben bir şehit olacaksam, bu kardeşlik uğruna olacaktır. Bu ülkeyi kurtaracak tek şey budur.
16. Müslümanlara göre fazla dünyeviyim; diğerlerine göre fazla dindarım…
17. Eğer sen, sana ait bir şeyi elde etmek için onun peşinden koşuyorsan, seni engelleyen herkes, kim olursa olsun suçludur.


0 Shares:
Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir


İlginizi çekebilir
Devamını oku

Neşet Ertaş Kimdir?

1 Ocak 1938 yılında Kırşehir’de dünyaya gözlerini açtı Neşet Ertaş. Halk ozanı ve Türk Halk Sanatçısıydı. Babası Muharrem…